Her Şeyi Kontrol Etmek Kaygıyı Azaltır mı? Belirsizliğe Tahammül Etmeyi Öğrenmek

Kaygıyla ilgili çoğu kişinin söylemediği bir şey var. Kaygıyı genellikle sürekli felaket senaryoları düşünmek olarak biliriz, değil mi? Oysa kaygıyı çoğu zaman bir şeyleri kontrol etmeye çalıştığımız anlarda yaşarız.

Her şeyi önceden planlarsınız. İhtimalleri düşünür, kendinizi her senaryoya hazırlamaya çalışırsınız. Bir mesajın cevabını tekrar tekrar kontrol eder, bir ihtimali defalarca zihninizde çevirirsiniz. Belirsizliğe dayanamadığınız için her şeyi kontrol altında tutmak istersiniz.

Kontrol döngüsü

Kontrol ettikçe kaygının azalacağını düşünürüz. Gerçekten de kısa bir süre rahatlarız. Ama sonra zihnimiz yeni bir ihtimal bulur ve döngü baştan başlar:

• kaygılanırız,
• kontrol ederiz,
• kısa süreli rahatlarız,
• zihin yeni bir ihtimal bulur ve kaygı yeniden yükselir.

Zihnimizin aslında aradığı şey her şeyi kontrol etmek değil, belirsizliğe tahammül etmeyi öğrenmek.

Kaygı yükseldiğinde ne yapabiliriz?

Peki bunu günlük hayatta nasıl yapacağız? Öncelikle kaygımız yükseldiğinde hemen çözüm üretmeye çalışmayacağız.

Önce bedeni sakinleştirmek. Nefesimizi yavaşlatacak, bedenimize aslında bir tehdit altında olmadığımızı hatırlatacağız.

Sonra en küçük adıma bakmak. Bütün probleme bir çözüm bulmaya çalışmak yerine kendimize şunu soracağız: "Şu an kontrol edebileceğim en küçük şey ne?"

Duyguyu kabul etmek. Kendimize duygumuzu itiraf edeceğiz: "Şu an kaygılıyım ve bunu hemen çözmeye çalışıyorum. Ama hemen çözmek zorunda değilim. Belki şu an kontrol edebileceğim en küçük şeye odaklanmam yeterli."

Belirsizliğe dayanmak bir beceridir

En önemlisi, kendimize küçük de olsa kontrol etmediğimiz alanlar yaratmak. Çünkü belirsizliğe dayanmak da öğrenilebilen bir beceri ve bunu küçük adımlarla pekiştirebiliriz. Belirsizliğe dayanabildiğimiz ölçüde kaygımızı da yönetebiliriz.

Hayatınızda en çok nerelerde belirsizliğe tahammül edemeyip her şeyi kontrol altına almaya çalışıyorsunuz? Bunu bir düşünmek, döngüyü fark etmenin ilk adımı olabilir.

Kontrol etme ihtiyacı ve kaygı günlük hayatınızı yoruyorsa, bu döngüyü birlikte fark etmek ve gevşetmek mümkün. Bu konuda daha fazla bilgi almak için bana ulaşabilirsiniz. Kaygı bozuklukları sayfamda bu konuda nasıl çalıştığımı da bulabilirsiniz.

Bilgi almak için ulaşın

Bu yazı, Instagram hesabımda (@psikolog.burcuseker) paylaştığım bir videodan derlenmiştir.